跳转至

使用 Qibo 自动微分后端进行 VQA 算法完整教程

目录

  1. 理论背景
  2. 环境设置
  3. TensorFlow 后端实现
  4. PyTorch 后端实现
  5. 结果分析
  6. 性能对比
  7. 扩展应用

理论背景

什么是 VQA (Variational Quantum Algorithm)?

变分量子算法 (VQA) 是一类结合了经典优化和量子计算的混合算法。其核心思想是:

  1. 参数化量子电路 (PQC): 使用可调参数构建量子电路
  2. 损失函数: 定义一个衡量量子状态与目标状态差异的函数
  3. 经典优化器: 使用梯度下降等优化方法调整参数
  4. 自动微分: 自动计算梯度以指导参数更新

自动微分在量子计算中的作用

自动微分是深度学习框架的核心功能,它能够: - 自动计算损失函数相对于参数的梯度 - 支持反向传播算法 - 实现高效的参数优化

在量子计算中,自动微分使得我们能够: - 优化量子电路参数 - 训练量子机器学习模型 - 解决量子优化问题

保真度作为损失函数

保真度 (Fidelity) 衡量两个量子态的相似程度: - 保真度范围:[0, 1] - 保真度 = 1:两个量子态完全相同 - 保真度 = 0:两个量子态正交

我们使用 不保真度 (Infidelity) 作为损失函数:

loss = 1 - fidelity(quantum_state, target_state)


环境设置

安装依赖

pip install qibo
pip install qiboml
pip install tensorflow
pip install torch

基本导入

from qibo import Circuit, gates, set_backend
from qibo.quantum_info import infidelity
import qibo
import numpy as np
import matplotlib.pyplot as plt

TensorFlow 后端实现

步骤 1: 基础设置和后端配置

# 设置 qiboml 后端,使用 TensorFlow 平台
set_backend(backend="qiboml", platform="tensorflow")

# 获取后端和 TensorFlow 模块
backend = qibo.get_backend()
tf = backend.tf

print(f"当前后端: {backend.name}")
print(f"TensorFlow 版本: {tf.__version__}")

输出说明: - 确认成功使用 qiboml 后端 - 显示 TensorFlow 版本信息

步骤 2: 定义目标状态和优化参数

# 优化参数
nepochs = 1000
learning_rate = 0.01

# 创建 Adam 优化器
optimizer = tf.keras.optimizers.Adam(learning_rate=learning_rate)

# 定义目标状态:均匀叠加态
# 对于 2 量子比特系统,目标状态为 |00⟩ + |01⟩ + |10⟩ + |11⟩ 的归一化
target_state = tf.ones(4, dtype=tf.complex128) / 2.0

print(f"目标状态: {target_state.numpy()}")
print(f"目标状态范数: {tf.linalg.norm(target_state).numpy()}")

目标状态解释: - tf.ones(4, dtype=tf.complex128) / 2.0 创建了一个 4 维复数向量 - 每个元素都是 ½,代表均匀叠加态 - 归一化后,这是一个有效的量子态

步骤 3: 构建参数化量子电路

# 初始化参数(随机均匀分布)
params = tf.Variable(
    tf.random.uniform((2,), dtype=tf.float64, minval=0, maxval=2*np.pi)
)

print(f"初始参数: {params.numpy()}")

# 构建 2 量子比特电路
circuit = Circuit(2)
circuit.add(gates.RX(0, params[0]))  # 对第 0 个量子比特应用 RX 门
circuit.add(gates.RY(1, params[1]))  # 对第 1 个量子比特应用 RY 门

print(f"电路结构: {circuit.draw()}")

电路结构说明: - 量子比特 0:应用 RX(θ₀) 旋转 - 量子比特 1:应用 RY(θ₁) 旋转 - 初始态:|00⟩

步骤 4: 实现训练循环

# 记录训练过程
loss_history = []
param_history = []

print("开始训练...")
for epoch in range(nepochs):
    with tf.GradientTape() as tape:
        # 设置电路参数
        circuit.set_parameters(params)

        # 执行电路
        final_state = circuit().state()

        # 计算损失(不保真度)
        loss = infidelity(final_state, target_state, backend=backend)

    # 计算梯度
    grads = tape.gradient(loss, params)

    # 更新参数
    optimizer.apply_gradients(zip([grads], [params]))

    # 记录历史
    loss_history.append(loss.numpy())
    param_history.append(params.numpy().copy())

    # 打印进度
    if (epoch + 1) % 100 == 0:
        print(f"Epoch {epoch+1:4d}: Loss = {loss.numpy():.6f}, Params = {params.numpy()}")

print("训练完成!")

训练过程说明: 1. 前向传播:执行量子电路得到输出态 2. 损失计算:计算输出态与目标态的不保真度 3. 反向传播:自动计算梯度 4. 参数更新:使用 Adam 优化器更新参数

步骤 5: 结果分析和可视化

# 最终结果
print(f"最终参数: {params.numpy()}")
print(f"最终损失: {loss_history[-1]:.6f}")
print(f"最终保真度: {1 - loss_history[-1]:.6f}")

# 可视化训练过程
plt.figure(figsize=(15, 5))

# 损失函数变化
plt.subplot(1, 3, 1)
plt.plot(loss_history)
plt.title('损失函数变化')
plt.xlabel('训练轮次')
plt.ylabel('损失值')
plt.yscale('log')
plt.grid(True)

# 参数变化
plt.subplot(1, 3, 2)
param_history = np.array(param_history)
plt.plot(param_history[:, 0], label='θ₀ (RX)')
plt.plot(param_history[:, 1], label='θ₁ (RY)')
plt.title('参数变化')
plt.xlabel('训练轮次')
plt.ylabel('参数值 (弧度)')
plt.legend()
plt.grid(True)

# 最终量子态
plt.subplot(1, 3, 3)
final_state = circuit().state()
probabilities = np.abs(final_state.numpy())**2
states = ['|00⟩', '|01⟩', '|10⟩', '|11⟩']
plt.bar(states, probabilities)
plt.title('最终量子态概率分布')
plt.ylabel('概率')
plt.ylim(0, 1)

plt.tight_layout()
plt.show()

TensorFlow 优化版本

使用 @tf.function 装饰器

# 重新初始化
nepochs = 1000
optimizer = tf.keras.optimizers.Adam()
target_state = tf.ones(4, dtype=tf.complex128) / 2.0
params = tf.Variable(tf.random.uniform((2,), dtype=tf.float64))

# 使用 @tf.function 装饰器优化性能
@tf.function
def optimize_step(params):
    with tf.GradientTape() as tape:
        circuit = Circuit(2)
        circuit.add(gates.RX(0, theta=params[0]))
        circuit.add(gates.RY(1, theta=params[1]))
        final_state = circuit().state()
        loss = infidelity(final_state, target_state, backend=backend)

    grads = tape.gradient(loss, params)
    optimizer.apply_gradients(zip([grads], [params]))
    return loss

# 训练循环
print("使用 @tf.function 优化版本训练...")
loss_history_optimized = []

for epoch in range(nepochs):
    loss = optimize_step(params)
    loss_history_optimized.append(loss.numpy())

    if (epoch + 1) % 100 == 0:
        print(f"Epoch {epoch+1:4d}: Loss = {loss.numpy():.6f}")

print(f"优化版本最终损失: {loss_history_optimized[-1]:.6f}")

性能优化说明: - @tf.function 将 Python 函数编译为 TensorFlow 图 - 显著提高训练速度 - 特别适合大规模训练


PyTorch 后端实现

步骤 1: PyTorch 环境设置

import torch
from qibo import Circuit, gates, set_backend
from qibo.quantum_info.metrics import infidelity

# 设置 PyTorch 后端
set_backend(backend="qiboml", platform="pytorch")

print(f"PyTorch 版本: {torch.__version__}")

步骤 2: PyTorch 实现

# 优化参数
nepochs = 1000
learning_rate = 0.01

# 目标状态
target_state = torch.ones(4, dtype=torch.complex128) / 2.0

# 初始化参数
params = torch.tensor(
    torch.rand(2, dtype=torch.float64), 
    requires_grad=True
)

# 创建优化器
optimizer = torch.optim.Adam([params], lr=learning_rate)

# 构建电路
circuit = Circuit(2)
circuit.add(gates.RX(0, params[0]))
circuit.add(gates.RY(1, params[1]))

print(f"PyTorch 初始参数: {params.detach().numpy()}")

# 训练循环
loss_history_pytorch = []

print("PyTorch 训练开始...")
for epoch in range(nepochs):
    optimizer.zero_grad()

    # 执行电路
    circuit.set_parameters(params)
    final_state = circuit().state()

    # 计算损失
    loss = infidelity(final_state, target_state)

    # 反向传播
    loss.backward()

    # 更新参数
    optimizer.step()

    loss_history_pytorch.append(loss.item())

    if (epoch + 1) % 100 == 0:
        print(f"Epoch {epoch+1:4d}: Loss = {loss.item():.6f}, Params = {params.detach().numpy()}")

print(f"PyTorch 最终损失: {loss_history_pytorch[-1]:.6f}")
print(f"PyTorch 最终参数: {params.detach().numpy()}")

结果分析

训练收敛分析

# 对比不同实现的收敛情况
plt.figure(figsize=(12, 4))

# TensorFlow 基础版本
plt.subplot(1, 3, 1)
plt.plot(loss_history, label='TensorFlow 基础')
plt.plot(loss_history_optimized, label='TensorFlow 优化')
plt.title('TensorFlow 版本对比')
plt.xlabel('训练轮次')
plt.ylabel('损失值')
plt.yscale('log')
plt.legend()
plt.grid(True)

# PyTorch 版本
plt.subplot(1, 3, 2)
plt.plot(loss_history_pytorch, 'orange', label='PyTorch')
plt.title('PyTorch 训练过程')
plt.xlabel('训练轮次')
plt.ylabel('损失值')
plt.yscale('log')
plt.legend()
plt.grid(True)

# 全部对比
plt.subplot(1, 3, 3)
plt.plot(loss_history, label='TensorFlow 基础')
plt.plot(loss_history_optimized, label='TensorFlow 优化')
plt.plot(loss_history_pytorch, label='PyTorch')
plt.title('全部实现对比')
plt.xlabel('训练轮次')
plt.ylabel('损失值')
plt.yscale('log')
plt.legend()
plt.grid(True)

plt.tight_layout()
plt.show()

物理解释

# 分析最终量子态
def analyze_final_state(backend_name, circuit, target_state):
    final_state = circuit().state()

    if backend_name == "tensorflow":
        final_state_np = final_state.numpy()
        target_state_np = target_state.numpy()
    else:  # pytorch
        final_state_np = final_state.detach().numpy()
        target_state_np = target_state.detach().numpy()

    # 计算概率分布
    probabilities = np.abs(final_state_np)**2
    target_probabilities = np.abs(target_state_np)**2

    # 计算保真度
    fidelity = np.abs(np.vdot(target_state_np, final_state_np))**2

    print(f"\n{backend_name} 最终量子态分析:")
    print(f"保真度: {fidelity:.6f}")
    print(f"概率分布: {probabilities}")
    print(f"目标概率分布: {target_probabilities}")

    return probabilities, fidelity

# 分析各版本结果
print("=" * 50)
print("最终结果分析")
print("=" * 50)

# TensorFlow 结果
tf_probs, tf_fidelity = analyze_final_state("TensorFlow", circuit, target_state)

# PyTorch 结果
torch_probs, torch_fidelity = analyze_final_state("PyTorch", circuit, target_state)

性能对比

计算效率对比

import time

def measure_training_time(backend_name, n_epochs=100):
    print(f"\n测量 {backend_name} 训练时间 ({n_epochs} 轮次)...")

    if backend_name == "tensorflow":
        set_backend("qiboml", "tensorflow")
        backend = qibo.get_backend()
        tf = backend.tf

        params = tf.Variable(tf.random.uniform((2,), dtype=tf.float64))
        optimizer = tf.keras.optimizers.Adam()
        target_state = tf.ones(4, dtype=tf.complex128) / 2.0
        circuit = Circuit(2)
        circuit.add(gates.RX(0, params[0]))
        circuit.add(gates.RY(1, params[1]))

        start_time = time.time()
        for _ in range(n_epochs):
            with tf.GradientTape() as tape:
                circuit.set_parameters(params)
                final_state = circuit().state()
                loss = infidelity(final_state, target_state, backend=backend)
            grads = tape.gradient(loss, params)
            optimizer.apply_gradients(zip([grads], [params]))

    else:  # pytorch
        set_backend("qiboml", "pytorch")

        params = torch.tensor(torch.rand(2, dtype=torch.float64), requires_grad=True)
        optimizer = torch.optim.Adam([params])
        target_state = torch.ones(4, dtype=torch.complex128) / 2.0
        circuit = Circuit(2)
        circuit.add(gates.RX(0, params[0]))
        circuit.add(gates.RY(1, params[1]))

        start_time = time.time()
        for _ in range(n_epochs):
            optimizer.zero_grad()
            circuit.set_parameters(params)
            final_state = circuit().state()
            loss = infidelity(final_state, target_state)
            loss.backward()
            optimizer.step()

    end_time = time.time()
    training_time = end_time - start_time
    print(f"{backend_name} 训练时间: {training_time:.4f} 秒")
    return training_time

# 测量性能
tf_time = measure_training_time("TensorFlow", 100)
torch_time = measure_training_time("PyTorch", 100)

print(f"\n性能对比:")
print(f"TensorFlow vs PyTorch 速度比: {tf_time/torch_time:.2f}")

扩展应用

1. 更复杂的电路结构

def create_complex_circuit(params):
    """创建更复杂的参数化电路"""
    circuit = Circuit(2)

    # 第一层:纠缠门
    circuit.add(gates.H(0))
    circuit.add(gates.CNOT(0, 1))

    # 第二层:参数化旋转
    circuit.add(gates.RX(0, params[0]))
    circuit.add(gates.RY(1, params[1]))
    circuit.add(gates.RZ(0, params[2]))
    circuit.add(gates.RX(1, params[3]))

    # 第三层:再次纠缠
    circuit.add(gates.CNOT(1, 0))

    return circuit

# 使用更复杂电路的训练示例
print("复杂电路训练示例:")
set_backend("qiboml", "tensorflow")
backend = qibo.get_backend()
tf = backend.tf

# 更多参数
params_complex = tf.Variable(tf.random.uniform((4,), dtype=tf.float64))
circuit_complex = create_complex_circuit(params_complex)

# 训练(简化版本)
optimizer = tf.keras.optimizers.Adam()
target_state = tf.ones(4, dtype=tf.complex128) / 2.0

for epoch in range(200):
    with tf.GradientTape() as tape:
        circuit_complex.set_parameters(params_complex)
        final_state = circuit_complex().state()
        loss = infidelity(final_state, target_state, backend=backend)

    grads = tape.gradient(loss, params_complex)
    optimizer.apply_gradients(zip([grads], [params_complex]))

    if (epoch + 1) % 50 == 0:
        print(f"Epoch {epoch+1:3d}: Loss = {loss.numpy():.6f}")

print(f"复杂电路最终损失: {loss.numpy():.6f}")

2. 不同的损失函数

def custom_loss_function(final_state, target_state, backend):
    """自定义损失函数:结合保真度和方差"""
    # 保真度损失
    fidelity_loss = infidelity(final_state, target_state, backend=backend)

    # 方差损失(鼓励均匀分布)
    if backend.name == "qiboml":
        probabilities = tf.abs(final_state)**2
        variance = tf.math.reduce_variance(probabilities)
    else:
        probabilities = torch.abs(final_state)**2
        variance = torch.var(probabilities)

    # 组合损失
    total_loss = fidelity_loss + 0.1 * variance
    return total_loss

# 使用自定义损失函数训练
print("\n自定义损失函数训练示例:")
params_custom = tf.Variable(tf.random.uniform((2,), dtype=tf.float64))
circuit_custom = Circuit(2)
circuit_custom.add(gates.RX(0, params_custom[0]))
circuit_custom.add(gates.RY(1, params_custom[1]))

optimizer = tf.keras.optimizers.Adam()

for epoch in range(500):
    with tf.GradientTape() as tape:
        circuit_custom.set_parameters(params_custom)
        final_state = circuit_custom().state()
        loss = custom_loss_function(final_state, target_state, backend)

    grads = tape.gradient(loss, params_custom)
    optimizer.apply_gradients(zip([grads], [params_custom]))

    if (epoch + 1) % 100 == 0:
        print(f"Epoch {epoch+1:3d}: Custom Loss = {loss.numpy():.6f}")

print(f"自定义损失最终值: {loss.numpy():.6f}")

总结

关键要点

  1. VQA 算法核心
  2. 参数化量子电路 + 经典优化
  3. 自动微分实现高效梯度计算
  4. 保真度作为损失函数

  5. Qibo + Qiboml 优势

  6. 统一的 API 支持 TensorFlow 和 PyTorch
  7. 无缝的自动微分集成
  8. 高效的量子电路模拟

  9. 性能考虑

  10. TensorFlow 的 @tf.function 可显著提升性能
  11. PyTorch 提供更直观的动态图体验
  12. 选择取决于具体应用需求

  13. 实际应用

  14. 量子机器学习
  15. 量子优化问题
  16. 变分特征求解器

扩展学习建议

  1. 深入理论
  2. 学习更多量子算法基础
  3. 理解变分原理在量子计算中的应用

  4. 实践项目

  5. 实现 VQE (变分量子特征求解器)
  6. 开发量子神经网络
  7. 解决实际优化问题

  8. 性能优化

  9. 探索量子电路编译优化
  10. 研究梯度计算的高效方法
  11. 考虑硬件加速选项

这个教程提供了使用 Qibo 自动微分后端进行 VQA 算法的完整指南,从理论基础到实际实现,涵盖了 TensorFlow 和 PyTorch 两种主流深度学习框架。